2005 2

Ядкарьлђр

Мђстњрђ Измаил кызы Галиеваныћ књмђклђп тљшкђн фоторђсемнђре, књп елларны эченђ алган альбомы мића очраклы рђвештђ килеп керде. Кљн­нђрнећ берендђ Ташкентта туып њскђн, га­илђбезнећ якын дусты Мансур Салих улы Габитов шалтыратты: «Сљембикђ апа! Миндђ кызыклы тарихи истђлеклђр: Казан медицина институтын 1932 елда тђмамла­ган татар врачлары џђм аларны укыткан профессорлар, доцентларныћ фоторђсем­нђре џђм Мђстњрђ апаныћ књп еллар дђва­мында истђлеклђр, шигъриять џ. б. язылган альбомы бар. Боларны мића Мђстњрђ апа­ныћ бертуган абыйсы Хаќи абзый вафаты алдыннан тђкъдим итте: «Югалып китмђ­сен, бђлки бу ђйберлђр белђн кызыксыну­чы табылыр», дигђч, мин аларны алып кайт­кан идем. Бу хђл 1922 нче елныћ ќђй айла­ры иде», — диде. «Мђстњрђ апа бик яхшы књз врачы — књп еллар Ташкентта хезмђт итте, озак еллар књрше булып яшђдек, мића анарныћ икесен дђ ќирлђргђ туры килде, — дип сљйлђп китте, — Мђстњрђ апа 1906 елда туган, абыйсы џђм сећлесе белђн 1934-35 елларда Красноярскидан Ташкентка књчеп килгђннђр. Аныћ яшњсмер вакытын­да тљшкђн рђсемендђ — укучы татар кыз­лары, урталарында укытучы ханым булса кирђк, кызганычка каршы кайсы шђџђрдђ, кайчан, кемнђр тљшкђне язылмаган. Альбом­дагы язмалар да бик гыйбрђтле, укырга, бе­лем алырга омтылу, љндђњлђр безнећ халык­ка нинди авыр елларда да хас булган».

Мђстњрђ апа 1935 нче елдан алып Таш­кентта зур белемле врач-офтальмолог бу­лып эшлђгђн, аны ић катлаулы авыруларга консультант итеп республика буенча да чакыра торган булганнар. Аныћ заманда­шы врач Фђхерниса ханым Рамазанова: «Ул республика военкоматыныћ баш эксперт-офтальмологы» иде, бик принципиаль, га­дел кеше иде», — дип сљйлђде.

Кызганычка каршы, мића Мђстњрђ ха­нымны књрергђ туры килмђде. Аћардан књп тђќрибђ алган, хђзерге кљндђ дђ консуль­тант-офтальмолог (12 ел буена Ташкент шђџђренећ баш офтальмологы) Ќљвђйрия Исхак кызы Бакированы табып бу кадерле ђйберлђрне књрсђттем. Ќљвђйрия ханым тумышы белђн якташым — Чистай кызы булып чыкты, аћа тагын бер шатланыштык.

Янђ шунысын ђйтеп узыйм: фоторђсем­нђрне кулыма алуга њзебезне Чистай меди­цина техникумында укыткан, яраткан укы­тучыбыз Юмаев Гали абыйны књреп куан­дым, ул безгђ 1937 елда хирургиядђн дђрес бирђ иде. Ул фоторђсемнђрдђ тљшкђн шђхеслђрнећ кайберлђре бђлки исђћдер, яки балалары, якыннары књреп шат булырлар.

 

С. Шђрипова,

хезмђт ветераны. Ташкент.

 

Ђй бђџале, ђй кадерле, ђй гљнаџсыз сећелем!

Рђхмђте бик кић аныћ, џђрдђм таян син Аллага!

Йа Ходай, књрсђт, диген ошбу ќиџанда якты юл;

Ул - рђхимле; ђткђћ-ђнкђћнђн дђ књп шђфкатьле ул!

Саф ђле књћелећ синећ, џичбер бозык уй кермђгђн,

Пакь телећ дђ џич яраусыз сњзлђр ђйтеп књрмђгђн.

Сећлем Мђстњрђгђ икенче мђртђбђ сугышка киткђндђ.

Ђхмђд.

25ндђ, июль, 1917 сђнђI.

 

Мђстњрђ духтыр!

Сезнећ альбомыгызда бик књп яхшы сњзлђр язылганнар. Алар, билгеле, бар да чын књћелдђн телђгђн телђклђр булырга тиешлелђр.

Менђ мин Сезгђ, Мђстњрђ духтыр, шуны сызгалап китђсем килђ. Мин дђ телим изге телђклђр Сезгђ. Ак бђхетлђр, зђћгђр књзлђр, кара књзлђр. Шуларныћ арасында велоси­педта яхшы йљрњчене дђ (т. е. Кара кыз булыр бу).

 

Гљллђр белђн тић књрђмен Синећ нурлы йљзећне,

Дулкынлы сђламем белђн тђмам итђм сњземне.

Нилђр ђйтим, нилђр сљйлим, нилђр языйм, серле књз?

Нилђр язарга да белмим, «сау бул» инде актык сњз.

1935 елныћ 19 марты.

Бу истђлектђ Г. Тукайныћ “Таян Аллага!” шигыре башындагы љч икеюллыгы файдаланылган. Беренче юлындагы Тукай текстындагы “ яшь бала” сњзлђре “сећелем” сњзе дип алыштырылган (ред. искђрмђсе).