2008 2

Ђдђби ядкарьлђребезне барлаганда

Мђњла Колый поэмалары: «Береккђннђр сыйфаты», «Хђлђл нђфђка эстђгђннђр сыйфаты» / Тљз. Мђрданов Р. Ф. – Казан, 2008. – «Татар археографиясе» сериясе. – 1 нче китап. – 88 б.

Татарстан Милли китапханђсе «Татар археографиясе» сериясен башлап ќибђрде. Серияне гамђлгђ куючыларныћ тљп максаты ― Татарстан Милли китапханђсендђ саклана торган, моћарчы басылмаган тарихи, ђдђби џђм башка язма истђлеклђрнећ текстларын хђзерлђп дљньяга чыгару, татар палеографиясенђ џђм археографиясенђ багышланган мђкалђлђр ќыентыкларын бастыру.

Сериянећ беренче китабында XVII йљз татар шагыйре Мђњла Колыйныћ ике поэмасы нђшер ителде. Ђсђрлђрне басмага 1990 нчы елларда Татарстанныћ Ђгерќе районында табылган бердђнбер нљсхђлђре нигезендђ филология фђннђре кандидаты, археограф Р. Ф. Мђрданов хђзерлђде.
Беренче поэмага бастыручы тарафыннан шартлы рђвештђ «Береккђннђр сыйфаты» дигђн исем куелган. Бу ђсђр «берлектђ ― кљч» дигђн мотив белђн сугарылган. Поэмада хђлиткеч роль хатынга йљклђнгђн, бу исђ урта гасыр ђдђбиятларында сирђк очрый торган књренеш. Кулъязма ќыентыктагы икенче ђсђр ― «Хђлђл нђфђка эстђгђннђр сыйфаты» поэмасыныћ аз љлеше генђ сакланган. Шулай да, Мђњла Колыйныћ бу ђсђре да шактый књлђмле џђм гыйбрђтле сюжетка корылганлыгы чалымлана.

Китапта бу ике ђсђрнећ хђзерге татар язуына књчерелмђсе, хђзерге татар ђдђби теленђ юлга-юл књчерелмђсе, файдаланылган кулъязманыћ факсимилесе џђм тасвирламасы бирелгђн. Китапны академик М. Г. Госмановныћ љйрђнњчелђргђ сирђк насыйп була торган бу ђдђби ачышка багышланган мђкалђсе йомгаклый.

Башлап ќибђргђн бу кирђкле эшлђрендђ коллегаларыбызга ућышлар телибез џђм килђчђктђ «Татар археографиясе» сериясендђ татар ђдиплђренећ моћарчы љйрђнелмђгђн башка књптљрле ђсђрлђре џђм кызыклы тарихи язмалар дљнья књрер дип ышанабыз.


Мансур Ильясов